Verblinding

Verblinding door koplampen vormt een serieuze belemmering bij het veilig en aangenaam fietsen van mijn dagelijkse forensritjes.

Toen de dagen korter werden en ik steeds vaker in het donker fietste, hoopte ik dat een bril met gele glazen me zou beschermen tegen de verblinding door koplampen van tegenliggers. In theorie werken gele glazen misschien, maar in de praktijk wordt het zicht door een bril al snel slechter. Zweet, regen of condens maken de glazen vaak net op die momenten onbruikbaar waarop goed zicht cruciaal is, zoals bij kruisingen. Zodra ik stop of afrem, beslaat de bril extra. Met een felle koplamp recht in mijn gezicht zie ik dan bijna niets meer. Gelukkig kan een bril snel af.

Omdat een bril niet de oplossing bleek, probeerde ik andere routes. Normaal fiets ik over de Trechtweg tussen Wijk bij Duurstede en Houten. Een smalle, fijne weg, maar in het donker en met verblindende tegenliggers behoorlijk uitdagend. Ik besloot daarom de route langs de N229 te proberen, via het fietspad en de parallelweg. Dat werd een bijna surrealistische ervaring. De N229 is ’s avonds een onafgebroken stroom van auto’s, van Bunnik tot Wijk. Het fietspad ligt bovendien aan de verkeerde kant van de weg: precies in de meest verblindende rechterkant van de lichtbundels van tegemoetkomende koplampen. In mijn velomobiel was het alsof ik op de tast reed. Onveilig en onaangenaam.

Nu fiets ik toch weer over de Trechtweg. ’s Ochtends is dat goed te doen: er is weinig verkeer en het is al redelijk licht. Maar ’s avonds, na vijven, is het een ander verhaal. Opvallend genoeg kom ik daar in het donker flink meer tegenliggers tegen dan toen het nog licht was. Veel automobilisten lijken deze sluiproute te gebruiken, misschien om de drukte op de N229 te vermijden, of zelfs omdat zij ook hinder ondervinden van verblindende koplampen op die weg.

Oplossingen

Het lijkt mij een goed idee om de Trechtweg af te sluiten voor niet-bestemmingsverkeer. Hoewel handhaving nooit perfect is, zou dit wel een stap in de goede richting zijn.

Een meer structurele oplossing is nodig om het probleem van verblinding echt aan te pakken. Niet alle koplampen verblinden: de ouderwetse, geelgekleurde lampen doen dat zelden, terwijl nieuwe, witte koplampen vaak storend fel zijn. Strengere regelgeving op Europees niveau lijkt mij hier op zijn plaats, zeker omdat dit probleem niet alleen fietsers, maar ook andere verkeersgebruikers raakt.

Pech of geluk?

Afgelopen 5 maanden heb ik met de Quest een dikke 3000 km afgelegd voor woonwerk-verkeer. In die periode heb ik 4x bandenpech gehad: 1x remde ik het rubber van een voorband kapot, een Continental Contact Urban, en 3x had ik een lek. Dat derde lek ontdekte ik vanochtend: de achterband bleek toen ik wilde vertrekken plat te staan. Mogelijk is dit hooguit de 3e keer is dat ik achter een lek heb met een velomobiel. Ik kan me zelfs niet herinneren met deze Quest achter ooit een lek gehad te hebben. Ik reed er eerst in met de Schwalbe Allmotion (2x zo'n 10.000 km) en nu met de Schwalbe Supreme 42-559.

Van mijn vorige Quest (de gele 284) herinner ik me een traag lek in de Schwalbe Kojak achter, tijdens de oliebollentocht. En heb ik ooit een lek achter gehad in mijn Verhees Alleweder? Ik meen van niet, maar erg lang geleden is dat wel.
Ik denk dus dat het als pech te kwalificeren valt dat deze Schwalbe Supreme, na zo'n anderhalf jaar nog geen 5000 km, lek gegaan is. Pech, maar anderzijds, de drie keer dat ik recentelijk een lek had, ontdekte ik dat altijd als de fiets netjes thuis geparkeerd stond. Geen gedonder onderweg dus.

De Schwalbe Supreme 42-559 zal morgen -woensdag, plakdag- waarschijnlijk gewoon weer terug kunnen, maar voor de zekerheid heb ik alvast een nieuwe 47-559 Conti Contact Urban besteld.

Lichtmast voor de Quest

Dit weekend deed ik twee aanpassing aan de Quest om beter zichtbaar te zijn in deze steeds donker wordende dagen. Bij de linker spiegel monteerde ik een extra voorlicht, met de beugel die Velomobiel hiervoor verkoopt. Om achter beter zichtbaar te zijn (één ledje is wel weinig licht, zeker omdat het licht ook nog eens vrij laag zit) maakte ik met de 3d-printer een lichtmast die ik met dubbelzijdig tape op de smurfenmuts bevestigde.

STL-file te downloaden via https://k3.digitopia.nl/downloads/questv2.stl

Pech met Continental Contact Urban

Veel velomobielrijders fietsen tegenwoordig met de Continental Contact Urban. Snel en zeker goed lekbestendig, zo wordt gezegd. Ik vrees dat ik pech heb. Sinds ik forens met de Quest, nu zo'n maand of drie (36 km/dag) heb ik er al één moeten vervangen omdat ik 'm kapotgeremd had bij een noodstop. Dat kan iedere band gebeuren. De nieuwe band die ik er toen ter vervanging opgelegd heb, is nu na zeker nog geen 1000 km ook al lek. In de band vond ik een scherp stukje steen, wellicht ontstaan bij het wegfrezen van asfalt bij recente wegreparaties op de Achterdijk.

De hedendaagse stadsfiets is een onding & niet te koop

Op zoek naar een nieuwe stadsfiets ben ik tot de conclusie gekomen dat hedendaagse fietsontwerpers of -fabrikanten zelf nooit van hun eigen producten gebruik maken. Er is gewoon te veel wat niet klopt aan het ontwerp van de moderne stadsfiets. Het kopen van een goede stadsfiets is zo tot een drama geworden.

Ik ben eigenlijk helemaal niet zo veeleisend. Ik wil een fiets zonder versnellingen (of goed dan, met één versnelling) die verder vooral degelijk is en niet uitgerust met accessoires die ik niet of hooguit één keer gebruik. Is dit te veel gevraagd? In de huidige markt blijkbaar wel. Volg me maar eens in mijn aanklacht.

Om te beginnen, ik wil een stadsfiets zonder versnellingen. Dat is super degelijk en in ons vlakke Nederland heb je op de meeste plaatsen aan één versnelling genoeg. Zelf ben ik opgegroeid in Rhenen en woonde bovenop de Grebbeberg. Elke dag naar school, of naar welke plek dan ook, moest er geklommen of gedaald worden. Dat was altijd prima te doen met maar één versnelling.

Natuurlijk heeft het in theorie voordelen om wel versnellingen te hebben. Als ik op mijn racefiets of velomobiel goed snelheid wil maken over langere afstanden dan is het kunnen kiezen van het juiste verzet essentieel. Een derailleurversnelling zoals een racefiets heeft, is echter een onding op een stadsfiets. Ze zijn enorm onderhoudsgevoelig en kunnen bijvoorbeeld niet tegen wegen waarop zout gestrooid is. Als je dan niet na iedere rit je best doet ketting, derailleur, tandwielen en vrijloop te reinigen wordt het als snel één aan elkaar geklonterde brok roest en kan je helemaal niet meer fietsen. Geef een fiets met derailleur aan een kind en na één jaar is de fiets alleen nog maar met groot onderhoud te redden.

Het alternatief voor een derailleurversnelling is de naafversnelling. Lekker onderhoudsvrij, dus zonder het nadeel van de derailleur. De gevallen met maar 3 of 5 versnellingen bieden weinig voordeel. De juiste versnelling zit er doorgaans net niet bij. Vaak blijkt de naaf in het verzet dat ideaal zou moeten zijn ook veel wrijvingsverlies te hebben zodat je weer net niet het juiste verzet kunt kiezen.

Echt onderhoudsvrij is een naaf trouwens ook niet. Mijn ervaring is dat de juiste afstelling kritisch komt en na verloop van tijd vaak verloopt, meer dan het geval is bij een derailleurversnelling. Als de afstelling verloopt gaat de fiets dikwijls plots naar een lichtere of zwaardere versnelling, wat erg irritant fietsen is. Ik heb de indruk dat een naaf hierdoor na een paar jaar al versleten kan zijn, zeker als je gewend bent net wat meer vermogen te leveren.

Een goed versnellingssysteem is dus vooral nuttig op een fiets waarop je snel en of langere afstanden wilt rijden, maar dat wil ik met mijn stadsfiets niet.

Trouwens, ik en mijn huisgenoten hebben verschillende fietsen met naafversnelling gehad waarbij de shifter zo gemonteerd was dat als de fiets een keertje viel de bevestiging van de versnellingskabel afgebroken of vervormd was. Dat resulteert dan meteen in een fiets die niet goed meer schakelt en die zonder de juiste aandacht een naaf heeft die naar zijn grootje gaat. Het oerstomme hieraan is dat het probleem heel simpel op te lossen is door dit type shifter niet rechts maar links aan het stuur te monteren. Zo blijft 'ie na een val heel vanwege de bevestiging aan de afgeschermde binnenzijde. Waarom monteren fietsenmakers die shifters niet links? Willen ze dat de boel kapot gaat?

Een vergelijkbare ontwerpblunder is de moderne montage van de voorlamp. Tegenwoordig zit de voorlamp gemonteerd net boven het voorspatbord. Als vader van twee jongens weet ik hoe slecht die keuze is. Als een fiets eens valt en het stuur dubbel draait dan wordt de lamp er door de aanvaring met het frame afgebroken. Met de in de loop der jaren opgebouwde verzameling aan afgebroken - en niet te repareren! - voorlampen zou ik ondertussen mijn complete huis kunnen verlichten.

Over de voorlamp gesproken, in plaatst van de bewezen degelijke constructie van vroeger toe te passen, de lamp onderaan het stuur gemonteerd, zijn veel voorlampen wel steving gemonteerd, namelijk op een bagagedrager voor. Dat is dan wel een raar ding, zo'n bagagedrager. Ze lijken vooral bedoeld om aan een trendy beeld te kunnen voldoen maar echt functioneel is het niet. Zodra je iets met een beetje gewicht op die drager probeert te verplaatsen wordt de fiets schier onbestuurbaar. Sommigen rusten hun fiets zelfs, überhip, uit met een rieten mand of bierkrat. Heel fijn, het normaal plaatsen van je fiets in een stalling is nu helemaal onmogelijk geworden.

De remmen zijn nog zo'n ding. Vroeger hadden duurdere fietsen trommelremmen. Remt goed, vraagt weinig onderhoud, perfect. Tegenwoordig hebben fietsen in plaats van trommelremmen rollerbrakes. Waarin die een verbetering vormen ten opzichte van trommelremmen snap ik niet: als je over wat minder glad asfalt rijdt hoor ze je continu rammelen. Is het te veel gevraagd dat een fiets onder het rijden geen geluiden maakt?

Duidelijk is dat ik een nogal conservatieve smaak heb als het om stadsfietsen gaat. Vroeger wás het beter! Ik overwoog dus maar een klassieke Gazelle 'opafiets' te bestellen. Tot mijn schrik bleek die pas - ik maak geen grap - in 2023 geleverd te kunnen worden. Ook veel andere modellen blijken zeer slecht leverbaar. Van de fietsen die bij een landelijke winkelketen wel direct geleverd konden worden was er maar één die nog maar een klein beetje aan mijn eisen leek te voldoen. Ik had ondertussen mijn 'exorbitante' eisenpakket al teruggeschroefd tot "herenfiets", "in mijn maat" en "geen derailleur". Wat overbleef was één 'reguliere' Gazelle van krap 1000 ballen. Een fiets die ik eigenlijk in bijna ieder opzicht voor een stadsfiets slecht ontworpen vind. Bijvoorbeeld, lieve mensen bij Gazelle, wat is dat toch met die instelbare stuurpen waar jullie zo trots op zijn en altijd maar blijven noemen in jullie reklames, hoe vaak denken jullie dat ik na eerste keer instellen van de fiets de stand van het stuur nog wil veranderen? En dat zinloze onderdeel blijkt als vervangingsonderdeel een adviesprijs van € 183,95 te hebben..

Gelukkig werd ik net op tijd gered door de voorzienigheid. Net toen ik dacht om dan toch maar zo'n wanontwerp van een fiets in de winkelmand te gooien bleek dat het éne beschikbare exemplaar door een andere sukkel gekocht was.

Sneller!?

Afgelopen jaren ben ik geleidelijk aan steeds langzamer gaan fietsen. Ongetwijfeld omdat ik door de jaren ook wat minder ben gaan fietsen (onder andere omdat ik wel weer meer ben gaan hardlopen) en ik dacht vast ook omdat ieder jaartje ouder natuurlijk ook meetelt. De laatste maand of wat zijn mijn snelheden echter weer min of meer zoals 'vroeger': kruissnelheid eigenlijk altijd boven de 40 km/h, pas nog een rit van 37km - over een niet zo'n heel snel parkoers - met ruim 40 km/h gemiddeld, eindelijk weer eens een KOMmetje gepakt, etc.

Ik vraag me af wat het verschil maakt. In de zomer heb ik een paar keer een grotere tocht (oa. 2x >200 km) gereden. Hoewel men zegt dat je specifiek moet trainen heb ik toch het idee dat ik door die langere tochten op relatief kortere stukken sneller ben geworden. Een andere factor is misschien dat de Quest na een paar jaar weer eens onderhoud heeft gehad bij Velomobiel.nl. Daar kregen o.a. de voorwielen twee nieuwe kogelkopjes zodat ze minder speling hebben. Ook de speling op achterwiel (achteras en spaker strakker) is flink verminderd. Zou dat schelen? Wel fijn overigens dat de fiets nu ook weer veel beter remt.

De laatste paar maanden heb ik er ook weer een paar oude Shredda's onder liggen ipv de F-Lites. Dat klinkt niet logisch als oorzaak want de F-Lites zouden snellen moeten zijn (maar ik waardeer wel dat ik met de Shredda's net wat harder de bocht door durf, de fiets wordt er immers net wat lager van).

Een andere verklaring is misschien de corona-crisis. Het leven is er wat saaier door geworden maar ook ontspannender; zo heb ik nu ruim 2 uur minder reistijd per dag, kan relaxed opstaan en 's avonds met het gezin mee-eten.

Wellicht een gelukkige combinatie van factoren?

Poreuze reservebanden

Door allerlei redenen heb ik het laatste half jaar wat minder in de Quest gefietst. Toen ik recent op een hele frisse ochtend weer eens een ritje wilde gaan maken leek het me verstandig ook weer eens te controleren of de twee reservebanden, die ik lichtjes opgepompt in een buitenband meeneem, nog voldoende op spanning waren. Nee dus, beide binnenbanden geheel leeg.

Ik kon me niet mee herinneren wanneer deze de banden als reserve in de fiets waren beland, maar waarschijnlijk nadat ze eerder in gebruik lek waren gegaan en daarna zoals gebruikelijk thuis netjes geplakt. "Blijkbaar beide banden de vorige keer niet goed geplakt," dacht ik, "dat fiksen we dan nu wel even snel."

Snel wat lucht in de eerste band om het gaatje te vinden. Ik hoorde en voelde het bijna meteen fluiten, maar de band leek ter plekke wel poreus geworden. In ieder geval wekte het oppervlak visueel die indruk. Tweede band precies het zelfde verhaal.

Eén van de twee poreuze binnenbanden

Apart, ik kan me niet herinneren dit eerder meegemaakt te hebben en dan nu ineens met meteen twee reservebanden. Ik snap niet zo goed hoe het ontstaan is. Kans lijkt me klein dat het ontstaan is terwijl ik ze op lichte spanning achterin de Quest vervoerde. Waarschijnlijk is de schade ontstaan toen ze nog dienst deden? Tijdens het fietsten of misschien had de fiets net wat langer dan een paar dagen plat gestaan? Ik weet net niet.

Hoe dan ook, ik heb beide banden afgeschreven, Misschien waren ze ook al wel erg oud. Gelukkig had ik nog wat binnenbanden op voorraad zodat ik in deze barre tijden niet onnodig koeriers langs hoef te laten komen. Als het virus weer weg is zal ik mijn geld ook weer laten rollen.

De fietser, de dood & het leven

De statistieken van Strava.com vertellen me dat ik dit jaar al zo'n 100 uur gefietst heb. Blijkbaar hou ik van fietsen. Waarom eigenlijk? Fietsen geeft mij veel. Ik geniet van het buiten zijn, van de natuur om me heen, misschien ook wel van het beetje avontuur, van het 'zwerven' met de fiets. Ik geniet van het sporten, het fijne gevoel dat mijn lijf echt werk verricht, het bloed dat door mijn aderen stroomt, de energie in mijn lijf, maar ook de voldane vermoeidheid na afloop. Als ik fiets dan voel ik dat ik leef.

Er is nog een diepere laag. Als de oude boeddhistische meesters het fietsen zouden hebben gekend zoals ik dat ervaar in de comfortable cocon van mijn velomobiel, dan zouden ze, meer nog dan de gebruikelijke zitmeditatie, de fietsmeditatie hebben aangeraden. Veel meditatietechnieken berusten op het principe dat de geest enige mate in toom gehouden moet worden om zo met verhoogde concentratie te kunnen gewaarworden. Is de geest te vrij, dan springt 'ie "als een wilde aap" van hot naar her, is de geest te druk, dan kan 'ie zich alleen richten op het repeteren van het al bekende. De weg naar een ruimer bewustzijn vraagt een fijne balans van de geest. Om die balans te verkrijgen is het effectief de geest net zoveel aan het werk te zetten dat 'ie niet domweg afstompend repeteert maar ook niet in woeste vrijheid van hot naar her kan springen. Dit is een reden waarom bij meditatie de aandacht van de geest bij de ademhaling of een mantra gehouden moet worden. Het houdt de geest net genoeg bezig om daarnaast in vrijheid bewustzijn te kunnen laten opborrelen.

Voor mij werkt fietsen ook op die manier. Het fietsen zet mijn geest aan het werk. Ik moet trappen, sturen, op het verkeer letten. Mijn geest wordt zo beziggehouden en komt tegelijkertijd tot rust. Het bewegen activeert bovendien mijn fysieke gestel zodat ik niet het risico loop in slaap te vallen, wat bij zitmeditatie nog wel eens een probleem is.

Onlangs hoorde ik van Paul Simon het nummer "René and Georgette Magritte with their dog after the war". Een opvallende titel maar verder kwam het nummer me nogal onbeduidend over. Totdat ik vanochtend, net voorbij Wijk bij Duurstede, over de dijk richting Amerongen reed. Al fietsende drong het zich op in mijn geest en daar was toen het beeld van een man, een vrouw en één moment in de tijd waarin alles perfect was. Ik kan het alleen samenvatten als liefde. Het ontroerde. Ik voelde de liefde voor mijn vrouw, voor mijn kinderen en de voor wereld.

Vaker heb ik een dergelijke gelukkige staat van bewustzijn ervaren. Ik herinnerde me al fietsende dat ik eerder had gedacht, gevoeld, dat iets als de dood op een manier onbelangrijk wordt als je je, als is het maar één keer, één moment, zo hebt gevoeld. Tijd is dan een onbeduidend concept. Als één moment alles perfect is, dan is alles perfect.

Ik fiets door, onder een zwaar-grijze dreigende lucht. Het regent licht. Links van me, onderaan de dijk, resten van een afgebrande boerenschuur. De ooit zo sterke stalen spanten door het vuur verbogen en verwrongen. Het geheel gelijkend op het karkas van een aangespoelde walvis, al grotendeels vergaan. Een bedroefd gevoel maakt zich van me meester. Dan plots meen ik een flits te zien. Is het bliksem? De gedachte om bovenop een dijk te rijden met onweer beangstigt me. Ik zet extra aan. Alles fijn gedacht en gevoeld, maar ik wil niet dood, nu nog niet.

Levensvuur

Door de 'Discover weekly' van Spotify werd ik herinnerd aan het nummer 'Dirt' van de Stooges, gezongen door Iggy Pop. Vanochtend kroop het tussen mijn oren en werd het steeds luider. Al snel hoor ik mezelf hard meezingen, vanuit de fiets:

I been dirt
and I don't care.
'Cause I am
burning
inside.

Als ik fiets hou ik er niet van om onderweg te stoppen maar ik genoot zo van deze song dat ik me er van wilde verzekeren de teksten correct te zingen. De telefoon uit de fietstas gegraaid en snel "stooges dirt lyrics" het draadloze universum ingestuurd. Mijn vraag werd bijna direct beantwoord.

Weer verder fietsend bleek het minder leuk dan gedacht om de tekst zo correct mogelijk na te zingen. Als snel vervolgde ik het in het Nederlands. Met 45 km/h scheurend over de Achterdijk zong of schreeuwde ik het uit:

Er is een vuur,
Er is een vuur,
Dat brand,
Dat brand in mij
Het levensvuur.

Het voelde zo enorm lekker dat ik er tot mijn eigen verbazing tranen van in mijn ogen kreeg. Het ritje naar mijn ouders legde ik verder in een toptijd af.

Lek door velg?

Laatste weken door een combinatie van factoren weinig gefietst. Wel twee maal achter elkaar een lekke band gehad die ontstond bij het oppompen van de band. In beide gevallen bleek de band leeg te lopen daar waar het ventiel in de band zit. Sowieso heb ik dit vaker meegemaakt. Lijkt me niet goed. Ik vraag me af hoe dat is gekomen. Ik heb de velg geïnspecteerd maar zag dat niet echt iets vreemds of scherps. Wel valt me op dat de opening in de velg vrij ruim is voor een Frans ventiel. Wellicht heeft het lekraken daar mee te maken?

Diagnose Post Mortem

"Diagnose Post Mortem," oftewel een chique manier om te zeggen "Ik snapte het pas toen het te laat was". Al enige maanden hoorde en voelde ik in de Quest na het schakelen een 'knoep' in de aandrijflijn. In eerst instantie dacht ik aan allerlei enge oorzaken, zoals een freewheel dat op het punt staat het te begeven of een niet goed bevestigde achtervork of...

Geleidelijk begon mijn vermoeden te verschuiven richting ketting en tandwielen. Zowel de ketting als de bladen voor hebben immers al zo'n 25.000 km meegedraaid. Bij een controle van de ketting een paar maanden terug kon ik echter geen gebreken vinden.

Vandaag maakte ik een ritje naar mijn ouders in Rhenen om daar op de koffie te komen. Bij de terugrit was het probleem al na een paar honderd meter duidelijk. Toen ik bij een stoplicht probeerde op te trekken was het dit keer niet 'knoep' maar 'knak'. De ketting gebroken!

Steppend (ik moet er niet aan denken dat meer dan een paar honderd meter vol te houden, het is zwaar!) terug naar mijn ouders. Daar rustig in het gras en in een heerlijk zonnetje de einden van de ketting bij elkaar gezocht (ze zaten gelukkig nog min of meer op hun plaats). Met een kettingpons het verbogen en losgebroken deel verwijderd en daarna met een snelsluiting de boel weer aan elkaar gemaakt.

Bij het aan elkaar zetten van de stukken werkte ik in de kuip. Dat is niet heel handig. Het was daar bovendien lastig uit te vinden of de ketting niet gedraaid was. Ik koos er daarom voor eerst de boel aan elkaar te zetten en dan eventueel bij het voorblad te zien of er geen slag in zat en die zo nodig daar te fixen. Dat er een slag in zat was daar inderdaad makkelijk te zien en dankzij de snelsluiting ook weer snel hersteld.

Op de weg terug naar huis was zoals verwacht het 'knoep' geluid verdwenen.

Pas op de ventieldop

Ik had al wel verwacht dat het één dezer dagen eens zo mis zou gaan als gisteren het geval was. Immers, ik had vorig jaar juni de fiets uitgerust met een mooi klein handpompje van Topeak (Turbo Morph), ter vervanging van de grote lompe voetpomp, maar sindsdien het ding nooit van zijn plekje hoeven te halen. Zo'n lange onafgebroken periode met bandengeluk, dat moest wel een keer flink mis gaan.

Dat was dus gisteren.

Voordat ik ga fietsen controleer ik meestal de banden op steentjes of stukjes glas in het loopvlak. Dat leverde gisteren een aardige buit op. Linksvoor zat in de F-Lite een ogenschijnlijk minuscuul steentje maar toen ik 'm er met wat moeite uitgewipt had bleek dat enkel het topje van een ijsberg. "Goed dat ik daar niet verder mee fiets," dacht ik nog. Min of meer voor de vorm controleerde ik ook de Schwalbe Almotion achterband die al zo'n 12.000 km probleemloos zijn werk verricht. Tot mijn verrassing bleek daar een stuk glas van een paar millimeter in te zitten. Dit liet zo'n groot gat achter dat ik het verstandiger achtte om de band maar te 'bevorderen' tot reserve door 'm te wisselen met de ongebruikte Almotion die me de laatste twee jaar als bagage in de fiets van peace of mind voorzag.

Het vervangen van een achterband doe ik zelden. Vooral de enorme hoeveelheid zand in de wielkast maakte dat het langer duurde dan voorzien. Het is een lastig klusje te voorkomen dat er te veel zand binnen in de buitenband komt. Ik weet niet in welke mate zand het risico op lekken verhoogt, maar ik word wat onrustig van het idee met zand tussen te banden te fietsen.

Een half uur later dan gepland vertrok ik. Doel was ruwweg om over de Lekdijk richting Amerongen te gaan en dan wel te zien. Kort na mijn huis is een leuk klimmetje over de A27 waar ik me vaak laat opjutten, vooral als er brommers - vervloekt zijn ze, deze fijnstofkanonnen - in de buurt zijn. Vaak ga ik daar met dik 45 km/h omhoog maar nu amper 35. "Zou mijn leeftijd me parten beginnen te spelen? Hmm, de fiets stuurt ook al niet lekker". Een bocht naar rechts, "Wat helt de fiets!". Goed, wat heeft een mens nog meer nodig om te begrijpen dat hij na meer dan een half jaar weer een lek te pakken heeft?

Het lek linksvoor was redelijk snel gefixed. 'Pipi-Langkous' - Shredda linksvoor, F-Lite rechtsvoor - reed ik verder. Met de gefixte band ging het weer vertrouwd snel. Met de forse wind in de rug over de dijk naar Wijk bij Duurstede tikte ik af en toe de 50 km/h aan. Nog niet echt oud, gelukkig! Voorbij Wijk bij Duurstede, waar door het hoge water de parkeerplaats aan de haven niet meer van de haven zelf te onderscheiden was, hoopte ik weer van de rugwind te profiteren. Alweer sloeg de twijfel toe; "Is het normaal dat ik zo hard moet trappen om 43 te rijden?" en "Was de vering altijd al zo comfy?". De lezer begrijpt dat het weer eventjes duurde voordat ik besefte dat ik alweer een lek had.

De fiets op de Lekdijk in de berm op z'n zij gelegd. "Kijk, ik heb nog een gloednieuwe biba én nog een reserve F-Lite," sprak ik mezelf bemoedigend toe (jawel, ik fiets met twee reserve buitenbanden; voor het gewicht van een Shredda of F-Lite hoef je dat niet te laten). Met enige bravoure - ik voelde me al weer zeer ervaren in het verhelpen van een lek onderweg - draaide ik het ventieldopje van de biba, de handpomp in de aanslag. "Wat?! Waar is het ventiel?" Dat ventiel zat dus nog vast in het ventieldopje... Met geen mogelijkheid kreeg ik die twee van elkaar gescheiden. Niet door het ding weer terug te draaien in de band, niet door te wrikken en te trekken, zelfs niet door de remhandles als tang te gebruiken.

Ik vreesde dat ik nu gedwongen zou zijn om onderweg een band te moeten gaan plakken. Blijkbaar stond de vertwijfeling zo dik op mijn behelmde tronie dat ik een groepje voorbijrijdende wielrenners hoorde zeggen "Zullen we die eens helpen met aanduwen?". Ik kon ondanks de situatie wel lachen om die opmerking, maar tegen de verwachting in keerden ze nog om ook en vroegen me wat er scheelde.
Een tangetje hadden ze niet direct bij de hand maar één van hen lukte wat ik niet voor elkaar kreeg. Nadat hij dop en ventiel extra strak in de band gedraaid had ging het dopje er wel af zonder het ventiel mee te nemen.

's Avonds thuis voor de buis met de twee lekke banden op schoot prijsde ik me helemaal gelukkig dat ik niet onderweg had hoeven te plakken. Één van de banden werd pas luchtdicht nadat ik voor de derde keer een gaatje wist te vinden.

Aanrijding

Zo op een zondagochtend, wanneer het KNMI een 'code oranje' afgeeft en de buienradar laat zien dat er over anderhalf uur veel sneeuw kan gaan vallen, kom je buiten eigenlijk alleen maar hardlopers tegen én mensen die honden uitlaten. Respect voor de hardlopers! Dit verhaal gaat over een close encounter met de tweede categorie.

Net van huis voor een kort rondje langs Wijk bij Duurstede, voor de sneeuw uit, waren mijn spieren nog koud en had ik nog geen goed beeld van hoe glad het op de weg kon zijn. Er lagen meer resten sneeuw dan verwacht. Ik reed dus nog voorzichtig toen ik aan de rand van Houten op de Rietdijk kwam. De Rietdijk is een mooie slingerende weg waar gemotoriseerd verkeer niet welkom is. Ongetwijfeld een fijne plek om je hond uit te laten.

In de tegemoetkomende richting loopt een man met drie grote niet-aangelijnde honden. De man loopt van het fietspad af, het aan de rechter zijde gelegen veld in. Ik concludeer dat hij dat doet om de honden weg te leiden van het fietspad. Helaas volgt niet iedere hond hem. Één van de beesten heeft mij in het vizier en blijft blaffend en grommend op het fietspad. Ik rem wat verder af en stuur de fiets zo ver mogelijk naar links. Het beest volgt mij. Met één wiel door de berm hoop ik het beest nog te kunnen ontwijken maar BENG, een harde klap aan de zijkant van de fiets maakt duidelijk dat we elkaar geraakt hebben.

"KLOOTZAK!", hoor ik de man roepen. Pas in tweede instantie realiseer ik me dat hij die verwensing waarschijnlijk voor mij bedoelde en niet voor de hond. De fiets staat ondertussen stil maar daarnaast ook een springende, woeste hond. Ik rijd een tiental meter door maar nu staat één van de andere honden woest naast me te blaffen. Ik fiets weer een paar meter en zie dat de man zich met de honden verwijderd heeft. Tot mijn verbazing maakt hij nog geen aanstalten om met de honden aangelijnd mijn kant op te komen. Ik kan nu wel veilig uitstappen om de schade aan de fiets te beoordelen. Twee klodders bloed aan de zijkant maar zo op het oog heeft de fiets geen schade.

De hondenman is al bijna uit zicht verdwenen. Ik overweeg om alsnog naar hem toe te fietsen maar vrees de loslopende beesten. Ik zoek daarom weer de relatieve warmte van de fiets op en hoop voorval verder te vergeten. Als er schade aan de fiets is dan zal die hooguit oppervlakkig van aard zijn. Ik vrees dat de hond wel een flinke kop- of kiespijn zal hebben.

Uiteraard speelt de vraag door mijn hoofd of ik hier in zekere zin misschien ook deels schuld aan heb. Bovenal hoop ik dat de hondenman zich dit ook afvraagt. Een velomobiel is een ongewoon voertuig maar dat is geen excuus voor het gedrag van de beesten. Mijn snelheid lag ook niet hoog. Eerder heb ik als hardloper een dergelijke aanvaring met een hond meegemaakt en dat heeft een blijvend litteken opgeleverd. Ik moet er niet aan denken dat ik met een tweewieler een aanvaring met het beest gehad zou hebben! Wellicht had ik dan na een buiteling voorover een gebroken sleutelbeen opgelopen.

Ondanks dit voorval en het mindere weer heb ik verder van het ritje kunnen genieten.

Slippende banden, blokkerende remmen

"Alsof de duivel er mee speelt," om een wat oudbollig gezegde te gebruiken: had ik me net nog bedacht hoe tevreden ik ben over de F-Lite banden (ze zijn snel, makkelijk om te leggen, comfortabel en bij mij zeer zelden lek) werd ik bijna meteen daarna geconfronteerd met het feit dat ook deze fijne banden nog steeds kunnen slippen. Ik was juist van huis vertrokken en reed met een stevige rugwind over de Achterdijk oostwaarts. Met zo'n 46 km/h nadere ik de kruising met de N410 (btw, ter hoogte van de hoeve met de naam "'t Vagevuur"). Ik zag dat op de N410 van beiden kanten auto's aangereden kwamen die ik voorrang zou moeten verlenen. Achter me aan reed bovendien ook een auto, min of meer even snel als ik. Het leek er op dat ik nog wel redelijk makkelijk voor de twee auto's de kruising zou kunnen nemen. Echter, omdat ik bij twijfel toch liever de meest veilige optie kies besloot ik af te remmen en op de auto's te wachten.

Het liep anders dan beoogd. In plaats van snelheid te minderen maakte de fiets een draai van zo'n 25 graden naar links. Zo schuin bleef de fiets wel richting kruising glijden. Zo zou ik niet voor de kruising tot stilstand kunnen komen. Aan linker zijde is daar echter een fietspad, het fietspad voor fietsers uit de andere richting.

Normaal, als ik vanaf de andere kant kom, negeer ik dat fietspad altijd en blijf ik gewoon op de rijbaan rijden. Nu leek de fiets dus niet te willen stoppen maar wel dat fietspad op te willen gaan. Ik liet de rem dus weer los en kon zonder al te abrupte stuurbewegingen vloeiend als spookrijder op het fietspad belanden. Situatie gered.

Ik heb een dergelijk verlies aan grip niet eerder meegemaakt. Duidelijk is dat dat gevaarlijke situaties op kan leveren. Ik vraag me nu af of ik in de herfst en winter misschien toch beter de Shredda's op de fiets kan leggen.

Aanvulling 22 november:
Zoals in de discussie bij dit bericht na te lezen valt lijken zowel praktijk als tests uit te wijzen dat slicks niet eerder slippen, in tegendeel zelfs. Ik zie de tests niet als definitief bewijs dat dit in alle gevallen opgaat maar grosso modo zullen slicks op zijn minst niet significant sneller slippen. Ik laat ze dus voorlopig gemonteerd want sowieso ben ik verder zeer tevreden over de banden.

Twee Beekies

Ik ben niet zo'n kilometer-fetishist dat ik 'mooie' totaalafstanden ga fotograferen maar vandaag ben ik toch wel in m'n nopjes met de mijlpaal die ik bereikt heb: twee Beekies!

Twee Beekies, hoezo twee Beekies, wat twee Beekies? kan ik de lezer al bijna horen vragen. Wel, eenvoudig: Marcel Beekmans, also known as 'Beekie', de vorige eigenaar van mijn fiets, reed er voordat hij hem aan mij verkocht 11.100 km mee. Dit in ruwweg een jaar, een respectabele afstand! Toen ik vandaag met 47 km/h over de Achterdijk scheurde keek ik op de teller en jawel, daar stond 22.200, ofwel in totaal twee maal de afstand die Marcel met de fiets heeft gereden. Ik had hier ongeveer anderhalf jaar voor nodig.
Het is toch wel een speciaal gevoel dat Quest 752 nu de langste afstand met mij heeft afgelegd.

Sultana's en Mintnopjes

Als ik ga fietsen dan neem ik naast water - verpakt in een Camelbak - ook altijd een voorraadje Sultana's - of soms de merkloze variant - mee in het buikzakje van mijn fietsshirt. Toen ik ruim een jaar geleden met de aanschaf van de Quest weer fanatieker begon te sporten had ik regelmatig al vrij snel honger. Als ik tijdens een ritje dan eenmaal begon met het eten van Sultana's dan at ik ze meestal ook de hele rit door. Het valt me op dat, nu ik meer getraind geraakt ben, ik minder snel behoefte heb aan eten onderweg, vaak alleen op ritten van langer dan 75 km. Desalniettemin neem ik de Sultana's altijd mee want fietsen met een hongergevoel is niet fijn.

Hoewel de combinatie van water en Sultana's me in het algemeen goed bevalt als 'voer' voor onderweg is het bij de echt lange en warme ritten onvoldoende uitgebalanceerd. Toen ik vorige jaar een rit van ruim 200km naar Keulen maakte werd ik na een km of 130 bijkans dol van de behoefte aan zout. De smaak van Sultana's werd me veel te weeïg, alleen door aan mijn armen te likken (helaas ook ingesmeerd met zonnebrandolie) kon ik nog een beetje tegemoetkomen aan mijn sterke zoutbehoefte. Ik heb daarom nu voor langere ritten mijn standaarduitrusting uitgebreid met zoute Mintnopjes. Na een km of 100 een paar Mintnopjes is voldoende om mijn behoefte aan zout te bevredigen. Na een paar Mintnopjes smaken de Sultana's ook weer goed.

F-Lites toch behoorlijk lekbestendig

Na bijna 3500 km met de F-Lites is het een goed moment om weer wat te delen over mijn ervaringen met de banden, met name ten aanzien van de lekbestendigheid. Wel, daar ben ik al met al toch behoorlijk tevreden over. De band linksvoor is in al die tijd nog niet lek geraakt. De band rechtsvoor ging twee keer lek. Bij het tweede lek vond ik de schade aan de band van het eerste lek te groot en heb ik 'm vervangen. De vervanger was een F-Lite die niet meer nieuw was. Geen idee hoeveel die al gereden had (de band kwam met de Alleweder die ik vorig jaar had gekocht voor een vakantie) maar minstens een km of 300. Die band heeft nu op mijn Quest nu ook ruim 2500 km meegedraaid zonder lek te gaan, dus tot nu toe ook zo'n 3000 lekvrije kilometers.

Opvallend is dat er in het loopvlak van de F-Lites vaak kleine scherpe steentjes blijven hangen. Met Schwalbe Kojaks had ik eerder een vergelijkbare ervaring, maar met een band als de Schwalbe Shredda juist niet. Ik controleer de F-Lites daarom wekelijks op steentjes. Met een klein mesje wip ik de steentjes er uit. Ik vermoed dat dit me heel wat lekken bespaard heeft.

De ware sporter

Op de blog van Belle, kampeerwijzer.com las ik een recensie van 'De Renner' van Tim Krabbé. Belle haalt daar een citaat aan dat inderdaad bij eerste lezing nogal vreemd overkomt.

Als je een alpinist vraagt waarom hij een berg beklimt, antwoordt hij: omdat die berg er is. Er is bij mijn weten nooit op gewezen dat dit antwoord onzin is. De wil van de alpinist ontstaat namelijk niet door de berg, maar is er ook zonder berg. De wil van de alpinist is niet zoiets gerings dat hij zoiets toevalligs als de uiterlijke vorm van de aarde nodig zou hebben om te bestaan. Ook als de aarde zo plat was als een biljartbal zouden er alpinisten zijn: de ware alpinisten. De ware alpinist zou zich er zelfs voor schamen zijn wil vorm te laten geven door dingen van een lagere orde als bergen. Er is dus maar één vraag die men met recht aan de ware alpinist zou kunnen stellen: waarom beklimt u nooit een berg? Zijn antwoord zou luiden: omdat er bergen zijn.

Bij het herlezen van dit citaat raakte ik diep ontroerd.

Een sport als wielrennen, als metafoor voor het leven, gaat oppervlakkig beschouwd over het hoogst triviale; wie is er het eerst over de meet. Gaap! Who cares... Wat het interessant maakt is de persoon van de sporter, zijn of haar inzet, strijd, afzien, pieken en dalen, twijfels. Des te sterker de wilskracht van de sporter, des te groter zijn faam, des te fascinerender de persoon.

Die wilskracht, of de wil om te winnen, of algemener om 'meester' te zijn van je omstandigheden, om 'vrij' te zijn is misschien wel de meest essentiële levenskracht. Zoals al gezegd is de sport niet meer dan een metafoor voor het leven. De ultiem vrije geest toont zich sterker dan degene die een berg beklimt 'enkel omdat die er is', de ultieme vrije geest kan met wilskracht zelfs de behoefte overwinnen om de berg te moeten beklimmen. Die innerlijk berg die alleen met wilskracht kan worden overwonnen is van een hogere orde of moeilijkheidsgraad dan de steenhopen buiten onze geest.

Verleiding

Formulieren van de belastingdienst deden me smachten naar fietsen.
Ik nam me voor, zoals vaker, niet te hard te gaan rijden.
Ook zoals vaker, zou dat niet gaan lukken.

De dijk van Vianen naar Rhenen.
Een schilderij met twee horizontale banen.
De blauwe baan bezaaid met scherp afgestoken wolkjes,
in schakeringen van felwit tot donkergrijs.
Onder het blauw, het groen van de lente.
Tussen blauw en groen fiets ik, snel en makkelijk.

Links van me, achter de Rijn, boven de Heuvelrug, kleurt de lucht donker.
De toren van Amerongen verschuilt zich tussen de bomen voor een bui.
Het grijs in mijn spiegels vertelt me dat noodweer me op de hielen zit.

Ik rem voor de afslag naar de Marsdijk.
Achter me zie ik weer de renner die achter een brommer traint.
"Vast zijn pa," denk ik.
Voor ik weer op snelheid ben, halen ze me in.

Ingehaald worden door een racefietser daar hou ik niet van,
ook al hangt 'ie kort achter een brommer.
Ik versnel tot ruim 60 km/h en ga ze voorbij.

Hun snelheid is hoger dan verwacht,
ik moet in de 50 trappen om ze voor te blijven.
Doorpoten, tot aan de Rijnbrug.

Om me niet te laten kennen -"door wie?", zo vraag ik nu -
pak ik huiswaarts nog wat klimmetjes mee.

Afgemat kom ik thuis.
Op Strava zie ik dat de renner een jonge prof was.
"Zonder de brommer was 'ie kansloos!"

De volgende keer weer rustig aan, zeggen mijn benen me.

Goddelijk

Ochtend.
De zon doet een halfslachtige poging. Grauwheid in mijn hoofd.

Pas op het zangfietspad van Houten begint het gloeien.
"Left shoe shuffle, right shoe muffle" schreeuw ik vanuit de fiets.
Ik speel de saxofoon, met Keith en Mick op 'Casino Boogie'.
Nellcôte, Zuid-Frankrijk, schaars geklede meisjes en rondslingerende flessen Jack.

Vanaf Zaltbommel fiets ik langs de Waal,
de machtige stroom waar ooit Bataven Romeinen verjoegen.

Met krap 50 km/h trap ik mezelf over de dijk bij St. Andries.
Ik vlieg, een hogere werkelijkheid dringt zich op.
Met Achilles en Odysseus bevecht ik de Trojanen,
iets met een geschaakte liefde.
Geen beter excuus dan liefde.
"Damn your love, damn your lies", blèr ik haar toe.
Door iedere vezel van mijn lijf stroomt het leven.

Met 50 km/h trap ik mezelf over de dijk bij St. Andries,
als een Griekse god, meester over mijn lot.